Top 7 # Vì Sao Phương Tây Vượt Trội Pdf Xem Nhiều Nhất, Mới Nhất 1/2023 # Top Trend | Sansangdethanhcong.com

Vì Sao Phương Tây Vượt Trội ( By Trang Đào )

Câu hỏi này, thật sự mình đã tự hỏi từ rất lâu rồi. Từ khi còn nhỏ, cho đến tận bây giờ, mình vẫn luôn đặt ra một câu hỏi: ví dụ như: Tại sao thu nhập ở Phương Tây lại cao hơn phương Đông? Tại sao cuộc sống của họ lại văn minh hơn, hiện đại hơn, đáng ngưỡng mộ hơn. Mình vẫn chưa thể nào có được một câu trả lời bài bản và rõ ràng, cho đến khi Omega xuất bản ” Vì sao phương Tây vượt trội.” – Trước hết, cứ cảm ơn Omega đã.

Thông tin sách:

Giá : khoảng 470.000 vnd (có thể đắt hơn hoặc rẻ hơn tùy chỗ các bạn mua và mã khuyến mãi giảm giá của các bạn, bên dưới mình có gợi ý cho các bạn một số nơi mua sách online đáng tin cậy cho các bạn,mình có để rõ giá ở bên cạnh link mua hàng, nếu thích thì các bạn có thể đặt online và chờ shiper giao đến, hoặc ra tiệm sách gần nhà để tìm mua nhưng mà mình hong chắc là em này sẽ có mặt ở toàn bộ các cửa hiệu sách trên khắp nước đâu à nghen)

Thể loại : nghiên cứu khoa học

Tác giả : Ian Morris

Năm xuất bản : tháng 7 năm 2019

Loại bìa : bìa cứng

Số trang : 992 trang

Đối tượng đọc

Phù hợp với mọi lứa tuổi, với mọi đối tượng, đặc biệt là các bạn yêu thích khám phá

Tác giả đã đưa ra những lý thuyết rất thú vị, và nghe chừng như rất thuyết phục, sau đó ông lại sử dụng một loạt những bằng chứng để bác bỏ điều đó. Hay ta nhắc đến lý thuyết chốt khóa dài hạn để giải thích cho sự vượt trội của phương Tây. Là do tổ tiên của người phương Tây vượt trội, họ thông minh hơn tổ tiên của người phương Đông, vậy nên, phương Tây do sự di truyền căn nguyên nguồn cội nên đã vượt trội hơn phương Đông? Ian Morris cũng đưa ra một đề xuất rằng chính châu Âu – chứ không phải Trung Hoa – mới là người giữ vai trò thống lĩnh trong thế giới hiện đại. Tại sao lại vậy?

Có hai lý do mà khiến tôi cảm thấy cực kì tò mò và thú vị: Đầu tiên, các bán đảo châu Âu luôn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các vương quốc nhỏ chống lại những kẻ có mưu đồ chinh phục cũng như có lợi hơn cho sự phân rã chính trị. Nhưng trong khi đó, vùng duyên hải tròn trịa hơn của Trung Hoa lại tạo tiền đề cho các nhà cai trị trung ương chế ngự người đứng đầu các địa phương. Sự thống nhất chính trị từ căn nguyên cho phép các hoàng đế Trung Hoa ở thế kỷ 15 cấm đoán các chuyến viễn du mở rộng thế giới cũng như việc thám hiểm thế giới. Như vậy, vị trí địa lý là một phần không thể thiếu trong việc thúc đẩy việc phương Tây phát triển mạnh hơn phương Đông đúng không? Đó là còn chưa kể, tác giả đưa ra việc, ở vùng đất phía Tây, điều kiện tự nhiên thuận lợi cho các loại động vật chăn thả hay các hạt giống đa dạng và nhiều chủng loại hơn. Đó cũng là một điều kiện cực kì lớn cho sự phát triển của nhân loại.

Dựa trên những căn nguyên và cơ sở trên, tác giả đã chia tác phẩm ra làm 3 phần:

Phần 1: Ông đưa những cái nhìn nguyên thủy trước thời Đông và Tây, (thật sự tôi cực kì ngạc nhiên, khi Trái Đất của chúng ta đã có một lịch sử cổ xưa và lâu dài đến vậy, đồng thời cũng bái lạy các nhà khảo cổ học, họ là người tìm lại nguồn cội cho loài người.) Rồi phương Đông là gì, phương Tây là gì? Và qua phần này, tác giả đồng thời cũng bác bỏ luôn cả lý thuyết chốt khóa dài hạn. Cũng chẳng phải tổ tiên của anh hơn hay tổ tiên của tôi hơn, chúng ta cùng bắt đầu từ cùng một loài cả.

Phần 2: Tác giả kể về những câu chuyện ở phương Đông và phương Tây một cách cụ thể, đồng thời liên tục đưa ra những câu hỏi hay những lời giải thích để trả lời cho những tương đồng hay khác biệt giữa Đông và Tây như thế nào.

Phần 3: Tác giả đưa ra kết luận. Phương Tây thống lĩnh thế giới do vị trí địa lý. Sinh vật học cho chúng ta biết tại sao con người thúc đẩy phát triển xã hội đi lên, xã hội học cho chúng ta biết họ đã làm điều này như thế nào, và địa lý cho chúng ta biết lý do tại sao lại là phương Tây mà không phải là một vùng nào khác.

Những nguyên nhân về sự phát triển của Phương Tây, có cả dài hạn, có cả ngắn hạn, nằm trong tác động qua lại chuyển đổi liên tục của vị trí địa lý và phát triển xã hội. Nhưng sự vượt trội của phương Tây không bị chốt khóa và cũng không ngẫu nhiên, sẽ dễ hiểu hơn nếu gọi nó là khả năng được chọn, kết quả rất có thể xảy ra thông qua tiến trình lịch sử.

Tại sao nên đọc…

Đây là một cuốn sách khoa học tự nhiên rất đáng để đọc vởi lượng kiến thức và sự bổ ích mà nó mang lại, rất phù hợp cho những bạn thích khám phá, tìm hiểu về kinh tế, về thế giới

Đánh giá của độc giả:

Tuy nhiên, cuốn sách cũng chưa phải là hoàn hảo, dĩ nhiên, cũng có những luận điểm mà bản thân mình cảm thấy tác giả giải thích còn chưa rõ ràng lắm, và mình muốn đào sâu hơn nữa.

Và thêm một điều nữa, mà mình cực kì thích ở quan điểm của tác giả, Ian Morris vẫn luôn khẳng định rằng lịch sử không kết thúc với sự thống lĩnh của phương Tây và ông đã tiến xa hơn khi đặt một câu hỏi lớn cho chúng ta, câu hỏi cũng không hề nằm ở việc phương Tây có tiếp tục dẫn đầu nữa hay không, mà là: Liệu nhân loại, loài người có thể phát kiến được dạng thức sống mới nữa hay không trước khi chúng ta gục ngã bởi thiên nhiên. Mà việc thiên nhiên thay đổi, đã từng có “tiền án tiền sự” trong lịch sử và chính bản thân chúng ta cũng đang cảm nhận được sự biến đổi khí hậu và vấn đề môi trường đã báo động đến mức thế nào. Liệu một cơn đại hồng thủy hay một kỷ băng hà mới sắp và sẽ xảy ra, lúc đó con người đã kịp “lớn” hơn bây giờ hay chưa

Nơi mua sách:

546 views

Tại Sao Phương Tây Vượt Trội?

Ra mắt lần đầu vào năm 2010, và được xuất bản tại Việt Nam mới đây, cuốn sách “Why the West Rules – For Now” (Tại sao phương Tây vượt trội?) của Ian Morris – một nhà Cổ điển học tại Đại học Stanford – được nhiều học giả, nhà phê bình quốc tế đánh giá cao trên các tạp chí, các buổi phỏng vấn, diễn đàn, v.v.

Công trình này của Ian Morris dường như là một câu trả lời cho những tranh luận muôn thuở vì sao ngày nay phương Tây vượt trội so với phương Đông cũng như phần còn lại của thế giới.

Một điều chắc chắn là Ian Morris chia sẻ một quan điểm tương tự như Jared Diamond trong cuốn sách Guns, Germs, and Steel (Súng, Vi trùng và Thép). Nếu như Diamond mở đầu cuốn sách bằng câu hỏi của những thổ dân địa phương tại New Guinea về sức mạnh của người da trắng, thì Morris bắt đầu cuốn sách bằng câu hỏi: “tại sao những tàu chiến của Anh lại ngược sông Dương Tử vào năm 1842 thay vì những con tàu Trung Hoa ngược dòng sông Thames?” (tr.17-18)

Và trong khi các học giả vẫn đang ở trong một cuộc tranh luận không có hồi kết về việc liệu các vĩ nhân hay những lực lượng xã hội thông thường mới là nhân tố quyết định chính đến dòng chảy lịch sử, cả Diamond và Morris đều cố đưa ra những luận điểm về ảnh hưởng rộng lớn của bối cảnh – không chỉ bao gồm yếu tố địa lý mà sinh học, xã hội học hay khảo cổ học. Với Morris, dù vẫn phần nào tin vào lý thuyết vĩ nhân, nhưng ông cho rằng những người này chỉ đóng vai trò tăng tốc hay làm chậm lại dòng chảy vốn có của lịch sử, thay vì làm lệch hoặc ngăn cản chúng.

Cuốn sách bao gồm ba phần với 12 chương (chưa tính phụ lục), trải dài từ những khởi phát của xã hội loài người cho đến những năm đầu của thế kỷ XXI: một nỗ lực đầy tham vọng của tác giả trong việc diễn giải khoa học lịch sử tới độc giả phổ thông. Cuộc đua giữa phương Đông và phương Tây trong quá khứ và cả những tiên đoán tương lai là những gì mà cuốn sách này mong muốn mô tả. Trong đó, Morris bắt đầu xây dựng các mô hình phát triển khác nhau, về “hình dạng” phổ quát của chiều dài lịch sử nhân loại cũng như chọn lọc ra quá trình phát triển lâu bền nhất của thế giới.

Bằng cái nhìn xuyên suốt của lịch sử, ông cho thấy phương Đông và phương Tây đã liên tục tiếp xúc lẫn nhau và liên tục thay thế nhau đứng đầu ở các đỉnh cao phát triển trong những thời kỳ riêng biệt. Thách thức của Ian Morris là tìm ra câu trả lời thông qua những sự phát triển chu kỳ của phương Đông và phương Tây, giữa những thời kỳ hoàng kim và thời kỳ khủng hoảng và cả tàn lụi, để rồi cuối cùng cố gắng đánh giá liệu một trong hai bên có sở hữu bất kỳ ưu thế “thiên bẩm” nào không. Với Ian Morris thì cả “phương Đông” lẫn “phương Tây” chỉ đơn giản là những thuật ngữ ám chỉ vị trí địa lý hơn là những hệ giá trị cụ thể. Theo ông, “Phương Tây” không có nghĩa là châu Âu mà dường như là một sự ám chỉ trừu tượng về những gì, theo nghĩa đen, là phía tây so với Trung Hoa. Morris nhìn phương Tây bao gồm cả khu vực Lưỡi liềm Phì nhiêu với các nền văn minh sơ khai đầu tiên như Ai Cập hay Lưỡng Hà, hơn là theo lối hiểu biết thông thường coi chúng là các nền văn minh phương Đông. Tương tự, các đế chế huy hoàng của Ba Tư, Hồi giáo và Ottoman cũng là một phần của phương Tây.

Vậy cuối cùng điều gì đã dẫn đến sự vượt trội của phương Tây từ thế kỷ XVIII trở đi, để từ đó mà các Thiên tử Trung Hoa dần phải cô lập ảnh hưởng của mình sau các bức tường Tử Cấm Thành, để các Padishah của Đế chế Ottoman dần trở thành “con bệnh” trước châu Âu? Ian Morris đưa ra câu trả lời: việc phát hiện ra nguyên liệu hóa thạch đã thúc đẩy các cuộc cách mạng và cơ giới hóa ở châu Âu, để từ đó tạo ra thời điểm cho sự vượt trội của phương Tây so với phần còn lại của thế giới.

Bất chấp việc Tại sao phương Tây vượt trội? được xem là sách lịch sử phổ thông, khối lượng thông tin bên trong nó dường như quá “nặng” với những ai chưa có một nền tảng chuyên môn cần thiết để tiếp thu hàng loạt các thuật ngữ, lý thuyết và kiến thức bách khoa đồ sộ. Những ai chưa có kiến thức chung về lịch sử thế giới sẽ còn cảm thấy choáng ngợp ngay từ những chương đầu với hàng loạt sự kiện lịch sử từ những xã hội sơ khai đến văn minh Ai Cập, Ramses II, sự sụp đổ của thời Đồ Đồng, đế chế La Mã, Ba Tư,… cho đến Kỷ nguyên Khám phá, Cách mạng Công nghiệp và Thời đại Số.

Cuối cùng, Ian Morris đã cung cấp một loạt các hình ảnh về niềm tin rằng sức mạnh của phương Tây đang dần suy giảm, và sự nổi lên của Trung Quốc (đối tượng trung tâm của toàn bộ cuốn sách) là không thể ngăn cản. Ông cũng nghiêng về giả thiết, chiều hướng lịch sử luôn là phương Tây ở trong xu thế chuyển dịch của cải và sức mạnh sang phương Đông; và cuộc đối đầu và ganh đua dường như không có hồi kết giữa phương Đông và phương Tây, với sự phát triển của công nghệ hiện nay, sẽ dẫn đến cuộc khủng hoảng toàn diện lớn nhất trong lịch sử.

Cuốn sách của Ian Morris, nhìn chung, là một nỗ lực đầy tham vọng nhằm cung cấp cái nhìn tổng quát về lịch sử nhân loại, nhưng phải chăng nó đã tự đặt ra một tham vọng quá lớn so với khả năng của mình? Phương pháp lượng hóa văn minh của tác giả – để đo lường trình độ của mỗi nền văn minh qua các chỉ số phát triển cụ thể – có thể được xem là một trong những phương pháp quan trọng để so sánh các nền văn minh với nhau, dù chúng đôi khi trở nên quá cứng nhắc và không phù hợp trong nhiều trường hợp cụ thể. Khối lượng kiến thức đồ sộ mà tác giả cung cấp cũng là một cản trở rất lớn cho những độc giả phổ thông kỳ vọng một trải nghiệm đọc sách dễ chịu. Tuy nhiên, đây vẫn có thể xem là một cuốn sách đáng tham khảo nếu muốn tìm hiểu về sự phát triển của lịch sử thế giới như một cách tiếp cận dần đến “một lịch sử trường kỳ”.

Tại Sao Phương Tây Vượt Trội? L Giảm 20

Tại Sao Phương Tây Vượt Trội?

Bằng nghiên cứu sâu sắc và lập luận một cách xuất sắc, cuốn sách kéo dài năm mươi nghìn năm lịch sử và cung cấp những hiểu biết mới trên gần như mọi trang sách. Cuốn sách tập hợp những phát hiện mới nhất trong các lĩnh vực từ lịch sử cổ đại đến khoa học thần kinh không chỉ giải thích tại sao phương Tây dẫn đầu thế giới mà còn dự đoán tương lai sẽ mang lại điều gì trong một trăm năm tới.

Orville Schell – Giám đốc Trung tâm Quan hệ Mỹ – Trung ở Hội Châu Á đã chia sẽ về cuốn sách trong bài viết: “Cuộc xung đột cuối cùng” đăng trên New York Times rằng:

Đây là một “cuốn sách lớn”, rất lớn nhằm đạt được mục tiêu đầy tham vọng là hiểu thấu quá trình phát triển trong quá khứ của nhân loại và đưa ra dự báo về tương lai của cuộc đua song mã đang tiếp diễn giữa 2 trục Đông – Tây, Ian Morris bắt đầu với mốc thời gian từ khoảng 15 nghìn năm trước. Đó là một lượng lịch sử đồ sộ.

Trong cuốn sách mới này, ông bắt đầu với việc khám phá các mô hình khái quát, “hình dạng tổng thể của lịch sử”, bằng cách xem xét chọn lọc quá trình phát triển lâu dài của thế giới. Lần theo những lực tác động thường xuyên thay đổi từ thời kỳ tiền sử đến nay, ông đã cho thấy làm thế nào cả phương Đông và phương Tây, vào những thời điểm khác nhau và bằng nhiều cách khác nhau, đã chuyển hóa lên những tầm phát triển mới. Nhưng thử thách cuối cùng của ông là giải thích được ý nghĩa của tất cả những thăng trầm đó, và hơn thế nữa là đánh giá xem liệu bên nào vốn có sẵn tính ưu việt.

Ông giải thích: “Một trong những lý do khiến người ta quan tâm đến việc vì sao phương Tây thống trị là do họ muốn biết liệu điều đó sẽ còn tiếp diễn, trong bao lâu và như thế nào – tức là, điều gì sẽ xảy ra tiếp theo, phương Tây sẽ còn thống trị trong bao lâu là một câu hỏi mấu chốt”.

Nhưng liệu cuối cùng thì Morris có trả lời “câu hỏi mấu chốt” này không? Và ai sẽ giành chiến thắng trong phần tiếp theo của cuộc đua Đông-Tây, Mỹ hay Trung Hoa?

Nhưng điều khiến ông thực sự quan tâm không phải là liệu phương Tây có bị phương Đông đánh bại mà là liệu những khả năng sáng tạo và cải tạo tự nhiên của loài người rốt cuộc có trở thành thất bại chung của chúng ta hay không.

Dù muốn hay không, phương Đông và phương Tây giờ đây đang cùng ở trong một mớ hỗn độn, và “40 năm tới sẽ là khoảng thời gian quan trọng nhất trong lịch sử”.

Tác phẩm đạt giải A New York Times Notable Book năm 2011.

+ĐÁNH GIÁ/NHẬN XÉT CHUYÊN GIA:

“Tác phẩm phi hư cấu lớn nhất trong thời gian gần đây… Trong khi cuốn sách kinh điển Súng, Vi trùng và Thép của Jared Diamond đầy tham vọng táo bạo, hấp dẫn rộng khắp về sự uyên bác, mạnh mẽ trong xử lý, gây kích thích trong việc giải thích kiệm lời, thì Morris lại….vượt ngoài tác phẩm của Diamond. “ – The Business Standard

“Một tác phẩm thú vị và khả tín… thể hiện những tranh luận về sự trỗi dậy của Trung Hoa và sự sụp đổ của phương Tâycuối cùng cũng chỉ là hoạt động thứ yếu như thế nào khi tự nhiên phản ứng dữ dội với xã hội loài người. “ – The Economist

“Một đóng góp đầy kích thích và hấp dẫn cho lịch sử đối chiếu toàn cảnh… Cuốn sách này là một bữa tiệc thịnh soạn về ý tưởng… Morris đã thành công khi tạo ra một thành quả kỳ diệu về tri thức. “ – The Independent (London).

“Đây là cuốn sách mới nhất về một lý thuyết hợp nhất lịch sử mà chúng ta có được. Với sự tinh tế và uyên bác, Ian Morris đã khai triển những kỹ thuật và hiểu biết sâu sắc về lịch sử cổ đại theo cách nhìn mới để giải đáp câu hỏi lớn nhất trong lịch sử: Tại sao phương Tây đánh bại phần còn lại của thế giới? Tôi yêu thích cuốn sách này.” – Niall Ferguson – Tác giả “Văn minh phương Tây và phần còn lại của thế giới”

Ian Morris: Nỗi Sợ Thúc Đẩy Phát Triển (Review Cuốn “Tại Sao Phương Tây Vượt Trội?”)

Thông tin về sách trong bài viết Tên Sách: TẠI SAO PHƯƠNG TÂY VƯỢT TRỘITác Giả: Ian Morris

Nhà khảo cổ – sử học Anh GS. Ian Morris đang dạy sử tại Đại học Stanford, California. Ông vừa ra cuốn “Ai lãnh đạo thế giới? Tại sao các nền văn minh cai trị hay bị trị” (Bản tiếng Anh là: “Why the West rules – for now: The patterns of History, and What They Reveal about the Future”; bản tiếng Việt tên là: “Tại sao phương Tây vượt trội?”) gây chấn động toàn cầu. Ở đó ông nói về các hình mẫu cơ cấu lịch sử phát triển, nguyên nhân phương Tây thống trị và đột biến lịch sử sắp xảy ra.

Trong cuốn sách này Ian Morris lật lại lịch sử loài người 15.000 năm qua đặng trả lời câu hỏi, vì sao phương Tây đạt được vị thế thượng phong 200 năm qua – và như thế bao lâu nữa?

Rõ ràng là lịch sử không tuân thủ thuyết quyết định, không tiên đoán được cho bước phát triển dài hạn, bởi lẽ nếu không thì lịch sử đã phải tuân theo những quy luật được biết sẵn từ đầu. Phép thử vĩ đại nhất nhằm tìm ra công thức toàn cầu cho lịch sử phát triển là của Marx: xã hội phong kiến, chủ nghĩa tư bản, xã hội chủ nghĩa. Nhưng ông lại cho rằng phương Đông bị chế độ chuyên chế trị vì nên không thể theo kịp con đường tiến bộ của phương Tây. Tiến bộ này do cuộc cách mạng công nghiệp đẻ ra. Nhưng không có nghĩa là chẳng có những con đường khác.

Kể từ giai đoạn cuối của thời kỳ băng hà trong 14.000 năm, phương Tây luôn tiến trước phương Đông. Rồi khoảng 540 năm sau CN, khi đế quốc La Mã tàn lụi thì phương Đông lại đi trước phương Tây cho đến thế kỷ 18. Nhưng người Anh phát minh ra máy hơi nước không phải tình cờ. Lịch sử thế giới không theo thuyết quyết định mà cũng chẳng theo hình mẫu ngẫu nhiên. Lại phải quy về Marx, con người làm nên lịch sử, nhưng không phải từ hư không, do những thứ mình tự chọn, mà ở hoàn cảnh đã cho.

Lịch sử xảy ra theo những hình mẫu nhất định. Con người phản ứng nếu có sức ép tác động lên hoàn cảnh sống của họ. Vậy định đề hài hước của Ian Morris là: “Thay đổi do những người lười biếng, tham lam, sợ hãi tác động, những người này tìm những con đường dễ dàng, an toàn, mang lại lợi nhuận nhiều hơn cho cuộc sống của họ. Khi đó họ hiếm khi biết lẽ ra họ đang làm gì”.

Thực vậy, đó là những hằng số nhân học, con người nếu xét theo nhóm đều như nhau. Họ luôn thử nghiệm để làm cho cuộc sống dễ dàng hơn và gia tăng thịnh vượng. Họ thực hiện những bước nhảy vọt lớn nhất khi những thời kỳ khốn khó đòi hỏi phải có những biện pháp cực đoan. Sợ hãi thúc đẩy phát triển.

Lịch sử là một chuỗi những thích nghi với thế giới mà nó luôn đặt ra những vấn đề mới. Để nghiên cứu tiến trình cơ cấu của lịch sử, phải dùng ba công cụ: sinh học nói cho ta biết, vì sao con người là loài vật thông minh thúc đẩy xã hội phát triển; xã hội học cho ta biết, con người làm cái đó như thế nào – trong cộng đồng có tổ chức với những người khác, ở thành phố, nhà nước hay thậm chí đa quốc gia; và địa lý cho ta biết, vì sao chính phương Tây chứ không phải nơi nào khác 200 năm nay trị vì thế giới. Sinh học và xã hội học giải thích các quy luật đúng cho tất cả mọi người dù họ sống ở đâu và vào lúc nào, địa lý giải thích những khác biệt trong hành động và những khả năng của họ.

Vùng gốc nền văn minh của chúng ta phát triển cuối thời kỳ băng hà 9500 năm trước CN ở khu vực Địa Trung Hải nơi khí hậu thuận lợi cho động và thực vật, rồi sau lan ra châu Âu. Sau đó 2000 năm quá trình tương tự lại diễn ra ở Trung Hoa, đó là trung tâm văn minh cổ thứ hai của nhân loại. Chính sự khác biệt địa lý này tạo sự khác biệt Đông Tây. Chỉ nhờ địa lý thuận lợi mà phát triển kinh tế mạnh ở Tây Âu thế kỷ XV, XVI ở Tây Ban Nha, Pháp và Anh, nhất là hàng hải sang Tân Thế Giới. Lẽ ra người Trung Hoa cũng có thể làm việc đó. Hoạn quan Zheng He năm 1405 với 300 thuyền cùng 27000 thủy binh khi đó đã có la bàn và bản đồ chính xác, đến Xây Lan (Sri Lanca) nhưng chỉ dừng lại Ấn Độ Dương là đủ, trong khi Christophe Colomb năm 1492 với ba thuyền cùng 90 thủy binh đến tận châu Mỹ.

Tuy nhiên Tây Âu có tinh thần sáng tạo vượt trội ở thời kỳ Khai Sáng văn hóa lý tính, tự do tư tưởng, trách nhiệm cá nhân. Các triết gia và nhà khoa học đặt ra những vấn đề mà bước phát triển xã hội đòi hỏi. Mỗi thời đại lịch sử có tư duy mà nó cần. Sau khi tìm ra Tân Thế giới, Tây Âu cần kỹ thuật mới và các chuẩn mực chính xác để đo thế giới. Thời kỳ Phục hưng, Khai sáng và Cách mạng khoa học không phải là nguyên nhân mà là hệ quả của phát triển xã hội, như Marx nói: tồn tại quyết định ý thức. Không thể thay đổi thế giới bằng ý chí. Những con người bình thường, biết tính toán và thích nghi thành công hơn những tài năng lập dị. Lọc lựa theo tiến hóa ưu tiên hiện thực chủ nghĩa của tư duy lành mạnh của con người. Trong khi đó phương Đông không có bắt buộc cần phải có một tiền đề tư duy mới.

Ian Morris quan niệm phát triển xã hội là khả năng một quốc gia kiến tạo một môi trường vật chất, kinh tế, xã hội và tri thức của mình. Chỉ số mà ông lập được tính bằng các dữ liệu khảo cổ và lịch sử từ 4 đặc trưng: tiêu thụ năng lượng, tổ chức chính trị – xã hội, sức mạnh quân sự, kỹ thuật thông tin. Như vậy phát triển không đồng nghĩa với tiến bộ. Đo và so sánh phát triển không phải là phương pháp để đánh giá đạo đức các cộng đồng khác nhau. Khi ở cuộc chiến tranh nha phiến 1839 – 42, các tàu Anh đánh tan các tàu Trung Hoa trên sông Dương Tử, đó không phải hành động can đảm về đạo đức học mà biểu dương ưu việt của phương Tây.

Nhưng nay đã đổi chiếu. Năng lực kinh tế Trung Quốc sẽ ngang Hoa Kỳ trong 10 – 20 năm tới. Các chỉ số khác như tiêu thụ năng lượng đầu người, sức mạnh quân sự, kỹ thuật thông tin có thể lâu hơn, nhưng đến 2050, phương Đông sẽ vượt qua phương Tây. Vấn đề là liệu các giá trị phổ biến của phương Tây có thắng không. Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore đã chuyển từ chế độ chuyên chế sang dân chủ. Tuy nhiên trong lịch sử, hết sức bất thường là một trung tâm quyền lực mới thay thế cái cũ lại chấp nhận phương pháp tư duy và dạng điều hành của nó. Sau 1945 châu Âu Mỹ hóa hơn chứ không ngược lại là Hoa Kỳ trở nên Âu hóa hơn.

Một thế giới phương Đông tương lai chắc chắn vẫn sẽ chuyên quyền, độc đoán, ít tự do hơn so với phương Tây hiện nay. Có thể do giới lãnh đạo dị ứng do kinh nghiệm lịch sử để lại với các cuộc bạo loạn nông dân mà không chỉ các triều đại tan rã mà cả đế quốc cũng bị xé tan tành.

Tuy ngày nay cuộc tranh giành bá chủ giữa phương Tây và phương Đông ít có khả năng dẫn đến chiến tranh vì nó chẳng có lợi cho cả đôi bên, và với Trung Hoa, theo truyền thống Khổng Tử với nghệ thuật lãnh đạo nhà nước hòa bình, giới tinh hoa không bao giờ coi chiến tranh là tiếp tục chính trị bằng những biện pháp khác. Nhưng dẫu sao quá khứ Trung Hoa vẫn có dấu vết bạo lực. Có lẽ lãnh đạo Trung Hoa nay thận trọng với yếu kém quân sự của họ hơn là truyền thống Khổng Tử.

Nếu nhìn theo tầm ngắn, tồn tại rối loạn các dự báo mâu thuẫn nhau. Đó là do chúng ta đã đến một điểm mà khả năng ngoại suy sẽ phá tung sức tưởng tượng. Nếu phát triển xã hội cứ tiếp tục tăng tốc như trong thế kỷ 20, đến giữa 2000 – 2050 nó sẽ đạt đến mức độ tăng gấp đôi so với những gì 15000 năm qua đạt được, nghĩa là từ thời ăn lông ở lỗ đến thế kỷ nguyên tử. Và đến 2100 lại một lần nữa tăng gấp đôi.

Tiến hóa hiện nay không gì so sánh được. 40 năm tới sẽ là thời kỳ quan trọng nhất của lịch sử loài người. Tốc độ phát triển xã hội không chỉ làm thay đổi tác động đến địa lý mà cả các điều kiện sinh học và xã hội của loài người.

Biến đổi kỹ thuật sẽ nhất thể hóa thế giới tới mức, mâu thuẫn hàng ngàn năm nay giữa Đông và Tây sẽ hoàn toàn vô nghĩa – nếu như chúng ta kiểm soát được quá trình. Như đế chế La Mã thời tan rã, nay chúng ta cũng đã đạt đến trần nhà mà phải chọc thủng. Hoặc chúng ta đạt tới bước chuyển đổi vượt xa cả cuộc cách mạng công nghiệp và nó sẽ giải được phần lớn các vấn đề hiện nay của chúng ta, hay chúng ta rơi vào một tai họa mà từ xưa tới nay chưa từng gặp. Khi đó các dấu hiệu của tận thế sẽ lại tăng tốc: biến đổi khí hậu, nạn đói, dịch bệnh, các dòng di dân, các thể chế nhà nước thay nhau sụp đổ.

Tuy nhiên ở tư cách nhà sử học. GS. Ian Morris tin rằng chúng ta biết những vấn đề mà hiện nay chúng ta đối mặt, rõ hơn người La Mã biết những vấn đề của họ thời xưa nhiều hơn. Bởi vậy thế kỷ 21 sẽ có thể thật sự phát triển tư duy mà thời đại chúng ta đang cần tới.